Ευγενία Τσουμάνη – Σπέντζα Βουλευτής Επικρατείας Νέας Δημοκρατίας  
βιογραφικό   δραστηριότητες       επικοινωνία
 
 
νομοθετικό έργο

19/7/2011 - Κατ' όνομα η αναμόρφωση του ΣΕΠΕ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η αναμόρφωση και η αποτελεσματική λειτουργία του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας είναι στην παρούσα συγκυρία απόλυτα επιβεβλημένη. Η οικονομική ύφεση και η συρρίκνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, όχι μόνο πλήττει την απασχόληση και ήδη η ανεργία βρίσκεται στο επίπεδο του 16%, αλλά έχει επιπτώσεις και στο πεδίο των εργασιακών δικαιωμάτων και της εργασιακής ασφάλειας.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την απασχόληση, η αδήλωτη εργασία προσεγγίζει το 20% του ελληνικού ΑΕΠ, στερεί τα ασφαλιστικά ταμεία από έσοδα 6 δισεκατομμυρίων ευρώ το χρόνο και δημιουργεί μέσω της φοροδιαφυγής συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε δειγματοληπτικούς ελέγχους που πραγματοποίησε το ΣΕΠΕ το 2010 στο 3% μόλις των επιχειρήσεων το 22,58% των Ελλήνων και το 31,54% των αλλοδαπών απασχολούνται χωρίς ασφάλιση.

Σ' αυτό, λοιπόν, το πεδίο έρχεται να κριθεί το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, ένα νομοσχέδιο που αποτελείται από τρία μεγάλα κεφάλαια, για τα οποία έχουμε να κάνουμε τις εξής γενικές παρατηρήσεις. Εισαγωγικά, καταρχήν, θα ήθελα να επισημάνω ορισμένα χαρακτηριστικά της νομοθετικής πρακτικής της Κυβέρνησης, που επιβεβαιώνονται δυστυχώς και στο παρόν νομοσχέδιο. Κατ’ αρχάς, η υλοποίηση του νομοσχεδίου απαιτεί πολυάριθμες διοικητικές πράξεις, από τις οποίες εξαρτάται η εφαρμογή του νόμου, η διεξαγωγή των ελέγχων και η νομιμότητα των κυρώσεων. Δεύτερον, επαναλαμβάνονται ολόκληρα τμήματα της υφιστάμενης νομοθεσίας και φαίνεται να συστήνονται θεσμοί που προβλέπονται ήδη, όπως είναι το ΣΕΠΕ ή η συμφιλίωση. Τρίτον, υπάρχουν ρυθμίσεις που σχεδιάστηκαν και προωθήθηκαν από τις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας και πλέον ολοκληρώνονται τυπικά. Επίσης, σύμφωνα και με την Επιστημονική Επιτροπή της Βουλής, εγείρονται διάφορα ζητήματα νομιμότητας, όπως αυτά περί αρμοδιότητας στις συλλογικές διαφορές εργασίας και στο θεσμό της συμφιλίωσης, καθώς και ζητήματα αντίθεσης με διεθνείς συμβάσεις εργασίας, όπως παραδείγματος χάρη στην υπηρεσιακή κατάσταση των επιθεωρητών.

Κλείνοντας τις εισαγωγικές μου παρατηρήσεις, θέλω να σημειώσω ότι η υπό συζήτηση νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται με μία μεγάλη καθυστέρηση, οριακά, θα έλεγα, ως προς την υποχρέωση της χώρας μας βάσει του μνημονίου συνεννόησης του 2010. Εάν η προετοιμασία, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ενός τέτοιου νομοσχεδίου χρειάστηκε ενάμιση χρόνο, ποια θα είναι η τύχη τότε σε ζητήματα που σήμερα έχουν κατεπείγοντα χαρακτήρα, έχουν προτεραιότητα, όπως είναι παραδείγματος χάρη η αναδιανομή των κοινωνικών παροχών, η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών δαπανών προς τους έχοντες πράγματι ανάγκη και η υλοποίηση του ΕΣΠΑ κυρίως ως προς τις δράσεις εκείνες που απευθύνονται στις ευάλωτες ομάδες και μάλιστα σε μία τέτοια κρίσιμη εποχή;

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η επιδιωκόμενη αναμόρφωση του ΣΕΠΕ θα πρέπει να στοχεύει στη διαμόρφωση ενός ευέλικτου, μη γραφειοκρατικού, διοικητικού σχήματος, με το οποίο θα διασφαλίζεται η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των ελέγχων. Δυστυχώς, ο θεμελιώδης αυτός στόχος δεν επιτυγχάνεται, κατά την άποψή μας, με το παρόν νομοσχέδιο. Αντ’ αυτού, η υφιστάμενη δομή του ΣΕΠΕ διαμορφώνεται σε μία υπερμεγέθη υπηρεσία, που κάθε άλλο παρά συνάδει με την αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα και ευελιξία ενός συστήματος. Δηλαδή, σε μία περίοδο που ζητούμενο είναι η σύμπτυξη και ο εξορθολογισμός των δημοσίων υπηρεσιών δημιουργούνται δομές με οικονομικό και κυρίως διοικητικό κόστος, που κάνουν το σύστημα περίπλοκο.

Ενδεικτικά αναφέρω τη δημιουργία δύο θέσεων γενικών επιθεωρητών, ενώ το έργο τους επιτελείται από το αυξημένο έτσι και αλλιώς στελεχιακό δυναμικό των επιθεωρήσεων και σε κάθε περίπτωση η συνολική ευθύνη ανήκειστον ειδικό γραμματέα. Επίσης, η σύσταση διευθύνσεων και τμημάτων στην υπηρεσία του ΣΕΠΕ, οιδιοικητικές και οικονομικές αρμοδιότητες των οποίων ασκούνται ήδη από τις διευθύνσεις της κεντρικής υπηρεσίας του Υπουργείου Εργασίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της επιχειρησιακής συνέργειας του ΣΕΠΕ με την κεντρική υπηρεσία, μία συνέργεια που είναι, κατά την άποψή μας, απαραίτητη. Επίσης, η πρόβλεψη για τη λειτουργία ειδικής ομάδας ετοιμότητας και άμεσης επέμβασης, οι αρμοδιότητες της οποίας ασκούνται ήδη από την υπηρεσία ειδικών επιθεωρητών που προβλέπονται στο άρθρο 9 του νομοσχεδίου, καθώς και η σύσταση γραφείου ενημέρωσης, υποδοχής και αξιολόγησης, ενώ ήδη λειτουργούν αντίστοιχες υπηρεσίες και κυρίως πρέπει να κατευθυνθούν αυτές οι υπηρεσίες προς την περιφέρεια. Άραγε, αυτή είναι η αντίληψη της Κυβέρνησης για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, αντίληψη με την οποία διαφωνεί και ο ίδιος ο Σύλλογος των Υπαλλήλων του Υπουργείου Εργασίας;

Ακούσαμε τον κύριο Υπουργό Εργασίας στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων να υπεραμύνεται της ανάγκης διοικητικής υποστήριξης του ΣΕΠΕ, προκειμένου οι επιθεωρητές να απεμπλακούν από μη παραγωγικές γραφειοκρατικές διαδικασίες. Συμφωνούμε. Και εμείς θέλουμε τους επιθεωρητές στην επιχείρηση, στο δρόμο και όχι στο γραφείο. Γιατί, όμως, δεν θα μπορούσε, για παράδειγμα, η γραμματειακή και διοικητική υποστήριξη να καλύπτεται από την κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας; Χρειάζεται ένα πολυμελές σχήμα, όταν οι επιθεωρητές εργασίας αυτή τη στιγμή, δυστυχώς, στερούνται ακόμη και υλικοτεχνικής υποδομής για την εκτέλεση των καθηκόντων τους και κυρίως στερούνται ακόμα και των μέσων μετακίνησης, αφού η μίσθωση των αυτοκινήτων φαίνεται να μην προχωρά για λόγους οικονομικούς;

Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εμείς αντιλαμβανόμαστε την αναβάθμιση του ΣΕΠΕ, όχι με όρους διοικητικής μεγέθυνσης, αλλά κατάλληλης οργάνωσης, στελέχωσης με εξειδικευμένο προσωπικό, νομικής υποστήριξης και διάθεσης της απαραίτητης υλικοτεχνικής υποδομής για τη διεξαγωγή των ελέγχων και την επιβολή των κυρώσεων. Γι’ αυτόν το λόγο οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει, κατά την άποψή μας, να διατεθούν στοχευμένα για τη στήριξη του ουσιαστικού ρόλου των επιθεωρητών. Επομένως, οι όποιες παρεμβάσεις θα πρέπει να στρέφονται στην παραγωγική αξιοποίηση του υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού, μέσω της αναδιάρθρωσης των υπηρεσιών για την κάλυψη των αναγκών και στην περιφέρεια, στη διαρκή και ανανεωνόμενη εκπαίδευσή τους σε ένα ραγδαία εξελισσόμενο αντικείμενο. Αυτό ακριβώς επισημαίνουν και η ΟΚΕ, αλλά και οι κοινωνικοί εταίροι στις παρατηρήσεις που κατέθεσαν.

Επίσης, αναγκαία είναι και η κωδικοποίηση της εργατικής νομοθεσίας και εκεί πρέπει να στρέψουμε το ενδιαφέρον μας, για την οποία, όπως είναι γνωστό, η Νέα Δημοκρατία είχε συστήσει ειδική επιτροπή που δεν έτυχε συνέχειας από την Κυβέρνησή σας. Αυτό ακριβώς το πνεύμα που μόλις περιγράψαμε, διαπερνά και τις συστάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την προετοιμασία των επιθεωρητών εργασίας, ώστε να ανταποκρίνονται επαρκώς στα καθήκοντά τους για την αντιμετώπιση κυρίως της αδήλωτης εργασίας.   

Σύμφωνα δε και με την ευρωπαϊκή επιτροπή η επάρκεια και η αποτελεσματικότητα των ελέγχων συναρτάται με την ενίσχυση της γνωστικής και επιχειρησιακής επάρκειας των Σωμάτων Επιθεώρησης. Κατά συνέπεια, εκεί πρέπει να δίνουμε το βάρος μας. Ένα στοιχείο, στο οποίο στη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία δε δίνεται η απαραίτητη βαρύτητα. Κυρίως, όμως, απαιτείται εξασφάλιση συνθηκών ανεξαρτησίας στο έργο των Επιθεωρητών Εργασίας και η ευθύνη αυτή βεβαίως ανήκει στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας.

Θα ήθελα ωστόσο και επιφυλασσόμενη για περαιτέρω παρατηρήσεις στην επί των άρθρων συζήτηση να επισημάνω και ορισμένες θετικές ρυθμίσεις που εισάγονται στο παρόν νομοσχέδιο. Η ηλεκτρονική διασύνδεση π.χ., μεταξύ του ΣΕΠΕ του Ι.Κ.Α. και του ΟΑΕΔ κινείται σε θετική κατεύθυνση. Θα πρέπει όμως αφ’ ενός να συμπεριλάβει και την κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου και αφ’ ετέρου, όπως επίσης παρατηρεί η ΟΚΕ, να επεκταθεί στο επιχειρησιακό επίπεδο και δη στο ελεγκτικό μέρος στο οποίο άλλωστε εντοπίζονται και οι ελλείψεις των εμπλεκόμενων στην αγορά εργασίας φορέων.

Θετική θα μπορούσε να κριθεί και η εισαγωγή του θεσμού της κάρτας εργασίας. Απαιτείται ωστόσο αναλογιστική μελέτη για την επιβάρυνση ή μη των ασφαλιστικών ταμείων. Σύμφωνα δε με πρόσφατες εκτιμήσεις, η προβλεπόμενη έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών, φαίνεται να μην είναι εφαρμόσιμη, καθώς είναι δυνατόν να πλήξει ανεπανόρθωτα τα έσοδα των ταμείων.

Τα επιβαλλόμενα πρόστιμα θα πρέπει να διαμορφώνονται έτσι ώστε αφ’ ενός να λειτουργούν αποτρεπτικά για τον παραβάτη και αφ’ ετέρου να είναι ανάλογα του μεγέθους της επιχείρησης και της βαρύτητας της πράξης βεβαίως, έτσι ώστε να μη δημιουργείται πρόβλημα ρευστότητας ή εκπλήρωσης βασικών οικονομικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων.

Θέλω επίσης να σημειώσω ότι με σχετικές διατάξεις του νομοσχεδίου εθίγοντο σοβαρά επαγγελματικά δικαιώματα των ιατρών εργασίας, πράγμα το οποίο στην πορεία ευτυχώς αποκαταστάθηκε.

Στο δεύτερο μέρος του σχεδίου νόμου, ως προς τις κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις. Σε ό,τι αφορά, λοιπόν, τα θέματα αυτά που καλύπτονται στο δεύτερο μέρος θεωρούμε ότι αρκετές ρυθμίσεις κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, γιατί αποκαθιστούν διαπιστωμένες ασάφειες και εκκρεμότητες που οφείλονται όχι μόνο στη δαιδαλώδη ασφαλιστική νομοθεσία που έχει δημιουργηθεί, αλλά στις αστοχίες των περσινών ασφαλιστικών νόμων που εν πολλοίς είχαμε επισημάνει, προ και κατά την ψήφιση των νόμων αυτών. Ωστόσο θα ήθελα να αναφερθώ επιγραμματικά και σε ορισμένα σημεία που αποτυπώνουν αυτό το πνεύμα.

Στο κεφάλαιο σχετικά με την προστασία των ευπαθών ομάδων, επισημαίνουμε την αυστηροποίηση των κριτηρίων χορήγησης του ΕΚΑΣ με την οποία είναι σαφές ότι επιδιώκεται η περαιτέρω συρρίκνωσή τους, κάτι που η πολιτεία υποχρεούται να εξασφαλίζει στους πολίτες, ιδιαίτερα σε τέτοιες περιόδους. Το ΕΚΑΣ αποτελεί βασικό κοινωνικό επίδομα και καλύπτει στοιχειώδεις ανάγκες επιβίωσης των δικαιούχων και επομένως είναι απαραίτητο στις σημερινές συνθήκες. Βεβαίως είμαστε υπέρ του εξορθολογισμού των κοινωνικών δαπανών, αλλά θεωρούμε ότι καταχρηστικές πρακτικές δεν θα πρέπει να θίγουν αυτούς που έχουν πραγματική ανάγκη.

Η επέκταση και στους δύο γονείς αναπήρων της δυνατότητας συνταξιοδότησης με 25ετία κινείτο επίσης στη σωστή κατεύθυνση, αν και η αυστηροποίηση ορισμένων προϋποθέσεων μετριάζει τα θετικά τους αποτελέσματα. Θα μπορούσαν να τύχουν των ίδιων ευνοϊκών προϋποθέσεων και οι εργαζόμενοι που αναλαμβάνουν την επιμέλεια των υπερηλίκων αναπήρων γονέων και οι οποίοι δεν δικαιούνται αυξημένων παροχών αναπηρίας. Επίσης με αφορμή την ορθή επέκταση της προστασίας από απόλυση λόγω μητρότητας, πρέπει να επισημάνουμε και να επαναφέρουμε, κύριε Υπουργέ, την ανάγκη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου πλέγματος πολιτικών στήριξης της εργαζόμενης γυναίκας και μητέρας.

Παράλληλα η ρύθμιση οφειλών από εισφορές προς το Ι.Κ.Α. και άλλους ασφαλιστικούς οργανισμούς είναι μία πρακτική που αποθαρρύνει τους συνεπείς και επιβραβεύει τους παραβάτες, με αποτέλεσμα να οδηγεί σε γενικευμένη εισφοροδιαφυγή εν όψει κάποιας νέας συμφέρουσας ρύθμισης, ενώ πιστεύω ότι ο στόχος μας είναι ο ακριβώς αντίθετος.

Επίσης,κύριε Υπουργέ, θέλω να αναφερθώ και σε ορισμένα ακόμα σημεία του δευτέρου σκέλους του νομοσχεδίου που θεωρώ ότι χρήζουν της προσοχής σας. Αναφέρομαι π.χ. στον υπολογισμό του χρόνου πραγματικής ασφάλισης, ως χρόνου πλασματικής ασφάλισης που θίγει μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους, καθώς και στην ανάγκη ρύθμισης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος για μητέρες με ανήλικα παιδιά, μητέρες τεχνικούς, γιατρούς, σε μια ρύθμιση ανάλογη με τα ισχύοντα σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους για την οποία έχουμε καταθέσει και τη σχετική τροπολογία. Επίσης, αναφέρομαι και στην ανάγκη υπηρεσιακής τακτοποίησης ωρομισθίων απασχολουμένων εκπαιδευτικών του ΟΑΕΔ, καθώς και της αναγκαίας μεταφοράς προσωπικού και θέσεων εμμίσθων δικηγόρων στον υπό σύσταση νέο φορέα με την επωνυμία Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού.

Τέλος, είναι μία ευκαιρία, κύριε Υπουργέ, με το νομοσχέδιο αυτό και για λόγους ισότητας και ισονομίας να επεκταθούν στους διαζευγμένους πατέρες στους οποίους έχει ανατεθεί η επιμέλεια των παιδιών με δικαστική απόφαση, τα δικαιώματα πλήρους συνταξιοδότησης που ισχύουν για τις μητέρες και τους χήρους πατέρες με ανήλικα παιδιά. Για τη ρύθμιση αυτή επίσης έχουμε καταθέσει σχετική τροπολογία στην οποία προτείνουμε το ίδιο και για τους διαζευγμένους πατέρες που έχουν την επιμέλεια ανάπηρων παιδιών. Είναι κάτι που απαιτεί τη δική σας φροντίδα κύριε Υπουργέ και είμαι βέβαιη ότι το συμμερίζεστε. Εάν πράγματι σκοπεύετε στην αποκατάσταση κενών και αδικιών των ασφαλιστικών νόμων του 2010, εκτιμώ ότι θα πρέπει αυτές τις αλλαγές να τις δείτε με τη δέουσα φροντίδα.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αντιλαμβανόμαστε ότι σήμερα είναι περισσότερο σημαντική από ποτέ η προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων και ο περιορισμός της ανεργίας και της αδήλωτης εργασίας. Γι’ αυτό και η αναμόρφωση ενός βασικού εργαλείου της δημόσιας διοίκησης για την προστασία τόσο των εργαζομένων, αλλά και του ασφαλιστικού συστήματος και ιδιαίτερα του ανταγωνισμού, πρέπει πράγματι να αναβαθμίζει τις δυνατότητες των επιθεωρητών εργασίας και να ενισχύει τον ουσιαστικό έλεγχο. Αντ’ αυτού θεωρούμε ότι η όλη αν αναδιοργάνωση δεν διασφαλίζει την επίτευξη των στόχων που εμείς θεωρούμε θεμελιώδεις και για τους οποίους αναφέρθηκα στην αρχή της εισήγησής μου. Γι’ αυτό το λόγο καταψηφίζουμε επί της αρχής το εν λόγω νομοσχέδιο και επιφυλασσόμεθα για περαιτέρω συζήτηση κατά την επί των άρθρων συζήτησή μας.

Δείτε το σχετικό video

 
             
  πίσω
             
Αφήστε το δικό σας σχόλιο
*Όνομα:  
*E-mail:  
*Σχόλιο:  
 
     
   
 
     
     
 
 
 
rss feed
Κατασκευή Ιστοσελίδων Web Future